Sạm da là vấn đề thường gặp ở nhiều người với mọi lứa tuổi và giới tính. Tình trạng này không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn có thể gợi ý một số bệnh lý toàn thân đáng lưu ý. Cùng tìm hiểu về sạm da qua bài viết dưới đây nhé!
1Sạm da là gì?
Sạm da là tình trạng da xuất hiện một hoặc nhiều mảng tăng sắc tố với các màu sắc khác nhau như nâu, vàng sẫm, xanh hoặc đen. Các vết sạm da có thể xuất hiện ở bất kỳ vùng nào trên cơ thể nhưng phổ biến nhất là tại những vùng da hở (mặt, cổ, tay, chân).
Phần lớn tình trạng này là do rối loạn quá trình tổng hợp sắc tố melanin dưới da. Do đó, sạm da không những gây mất thẩm mỹ và giảm sự tự tin cho người bệnh mà còn phản ánh sức khỏe của làn da.[1]
Sạm da là tình trạng da xuất hiện các mảng tăng sắc tố
2Triệu chứng sạm da
Thông thường, với những vết sạm da rõ ràng ở vùng da hở như mặt, cổ thì việc nhận biết là tương đối đơn giản. Các vết sạm da thường xuất hiện với nhiều hình dáng, màu sắc khác nhau và có thể kèm theo các triệu chứng sau:
- Tổn thương sạm da ban đầu thường khá nhỏ giống như nám da hoặc đồi mồi nhưng có thể lan rộng hơn theo thời gian.
- Xuất hiện cảm giác bỏng rát ngoài da, nhất là khi đi nắng hoặc tiếp xúc với hóa chất.
- Làn da khô và bong tróc theo từng mảng.
- Ngứa da tại vùng có biến đổi sắc tố.
- Da đỏ ửng, sưng hoặc nóng rát.
Một số trường hợp sạm da là biểu hiện của các bệnh lý toàn thân nghiêm trọng thì người bệnh còn có thể xuất hiện các triệu chứng như:
Sạm da có thể kèm theo triệu chứng da đỏ ửng, sưng rát
3Nguyên nhân gây sạm da
Nguyên nhân gây sạm da rất đa dạng và có thể kết hợp đan xen với nhau đầy phức tạp. Một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng sạm da hiện nay gồm:
Yếu tố di truyền
Số lượng tế bào tổng hợp sắc tố melanin dưới da của mỗi người là do gen di truyền quy định theo chủng tộc và gia đình. Với người Việt Nam thì lượng sắc tố này sẽ nhiều hơn so với các nước Châu Âu nên làn da thường tối màu hơn.
Ngoài ra, sạm da cũng có thể xuất hiện do ảnh hưởng của nhiều bệnh lý di truyền bẩm sinh như:
- Hội chứng Peutz-Jeghers.
- Tăng sắc tố dạng võng đầu chi của Kitamura.
- Tàn nhang.
- Hội chứng Calm…
Yếu tố dinh dưỡng
Chế độ dinh dưỡng không đầy đủ và hợp lý cũng là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến làn da xấu và dễ bị sạm da. Các tế bào tổng hợp sắc tố melanin sẽ phát triển mạnh mẽ gây biến đổi màu da khi cơ thể thiếu vitamin B12, vitamin A hoặc vitamin PP…
Yếu tố bệnh lý
Sạm da cũng có thể là một triệu chứng của các bệnh lý toàn thân như:
Sạm da là triệu chứng có thể gặp ở bệnh nhân xơ gan
Tiếp xúc nhiều với ánh sáng máy tính hoặc thường xuyên ngủ muộn
Tiếp xúc với ánh sáng máy tính quá thường xuyên có thể kích thích da tăng sản xuất sắc tố melanin làm da bị sạm đi và tối màu hơn so với trước đây. Đặc biệt. tình trạng thức khuya có thể khiến da vùng mắt thâm quầng và sạm đi nhanh chóng.
Rối loạn nội tiết tố
Khả năng hoạt động tổng hợp melanin của làn da còn chịu sự chi phối của các hormone sinh dục, nhất là ở nữ giới là hormone estrogen và progesteron. Khi hai loại hormone này bị rối loạn sẽ khiến làn da có nhiều vết sạm nâu đen khiến da không đều màu.
Sạm da do rối loạn nội tiết tố thường gặp nhất ở các trường hợp sau:
- Trẻ đang dậy thì.
- Phụ nữ có thai.
- Phụ nữ tiền mãn kinh hoặc mãn kinh.
Tác động của tia UV
Tia UV trong ánh sáng mặt trời được xem là nguyên nhân chính gây ra tình trạng sạm da. Dưới tác động của tia UV, các sắc tố melanin được tăng cường tổng hợp để khiến làn da tối màu hơn nhằm bảo vệ tế bào. Vì thế, khi ra ngoài nắng gay gắt, bạn cần có các biện pháp che chắn cẩn thận.
Tác động của tia UV trong ánh sáng mặt trời cũng có thể gây sạm da
Làn da không đủ ẩm
Da bị sạm, tối màu có thể do thiếu độ ẩm, chủ yếu là do uống không đủ nước hoặc mất nước kéo dài. Khi đó, da sẽ giảm tiết dầu nhờn để dưỡng ẩm và bảo vệ da nên dễ bị viêm nhiễm và tổn thương khiến sạm da khó phục hồi.
Tổn thương da do dùng mỹ phẩm làm trắng
Nhiều loại mỹ phẩm làm trắng hiện nay có chứa các chất tẩy rửa cực mạnh có khả năng làm bong hết các lớp biểu bì bảo vệ da. Điều này khiến làn da trở nên rất mỏng và nhạy cảm trước mọi tác động của môi trường.
Vì thế, sau một thời gian sử dụng các mỹ phẩm làm trắng không rõ nguồn gốc, người bệnh sẽ gặp tình trạng da khô, sạm đen và sần sùi hơn trước.
4Khi nào cần gặp bác sĩ?
Sạm da do ảnh hưởng của tia UV có thể tự hết sau một thời gian che chắn và dưỡng trắng đầy đủ. Tuy nhiên, một số trường hợp bạn nên đến gặp bác sĩ da liễu sớm bao gồm:
- Sạm da lan rộng nhanh chóng.
- Quanh vùng da sạm có các vết loét khó lành (dấu hiệu gợi ý ung thư da).
- Sạm da kéo dài không rõ nguyên nhân.
- Sạm da kèm theo mệt mỏi, sút cân, đau nhức cơ thể, chán ăn, suy giảm chức năng tình dục…[2]
Sạm da kèm theo vết loét xung quanh là dấu hiệu cần đến gặp bác sĩ sớm
5Cách điều trị sạm da
Để việc điều trị sạm da đạt được kết quả cao nhất thì tìm được nguyên nhân gây bệnh là điều quan trọng nhất. Một số biện pháp thường được áp dụng để cải thiện tình trạng sạm da gồm:
- Sử dụng kem chống nắng trước khi đi ra ngoài đường.
- Thực hiện che nắng kỹ càng, nhất là khi trời nắng gay gắt.
- Sử dụng các loại kem dưỡng trắng có nguồn gốc rõ ràng và được Bộ Y tế cấp phép.
- Ngừng dùng các loại thuốc gây tác dụng phụ là sạm da.
- Điều trị tốt các bệnh lý toàn thân.
- Bổ sung các loại dưỡng chất giúp làm sáng da như vitamin A, vitamin C hoặc glutathione…
Bôi kem dưỡng trắng đúng cách là phương pháp giúp điều trị sạm da
6Cách phòng ngừa sạm da
Bạn có thể thực hiện ngay các biện pháp dưới đây để giúp làn da khỏe mạnh và hạn chế sạm da như:
- Đội mũ vành rộng, mặc áo chống nắng, đeo kính râm và bôi kem chống nắng mỗi khi ra đường.
- Tránh sử dụng các loại mỹ phẩm có chứa các thành phần cảm quang như sulphamid, nhóm cyclin, các chất có nguồn gốc từ dầu hỏa, nước hoa…
- Xây dựng chế độ sinh hoạt, nghỉ ngơi điều độ, khoa học.
- Ngủ ít nhất từ 6 - 7 tiếng mỗi ngày.
- Thường xuyên ăn các loại rau xanh, trái cây tươi giúp tăng cường sức khỏe và cải thiện làn da.
Bạn nên tích cực bổ sung các loại hoa quả, rau củ tươi để có làn da khỏe đẹp
Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn có thêm nhiều kiến thức bổ ích về tình trạng sạm da. Bạn hãy cố gắng che chắn và bảo vệ làn da đầy đủ cũng như sinh hoạt điều độ để phòng tránh tình trạng này nhé!
Nguồn tham khảo
Xem thêm 
