Chọn tỉnh thành, quận huyện để xem chính xác giá và tồn kho

Địa chỉ đã chọn: Hồ Chí Minh

Chọn

Bệnh béo phì, nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Mập phì (béo phì) một căn bệnh khá phổ biến hiện nay đặc biệt xảy ra ở trẻ em. Cứ tưởng bệnh này không có gì đáng ngại, nhưng về sau nó sẽ khá nguy hiểm và gây ra nhiều chứng bệnh khó chữa trị (điển hình là các bệnh về tim). Không những thế mà bệnh mập phì còn gây ảnh hưởng đến tâm lý người bị bệnh.

1Thế nào là béo phì?

Mập phì hay còn gọi là béo phì là tình trạng cơ thể tích lũy nhiều mỡ quá mức bình thường. Như vậy, khi bé bị mập phì, bé sẽ có cân nặng hơn mức bình thường một cách rõ rệt.

Việc phát hiện chứng mập phì ở các bé thường do gia đình, khi các bà mẹ thấy con mình mập hơn các bé khác cùng tuổi một cách thái quá, làm cho họ lo ngại. Việc phát hiện đó của gia đình thông thường là đúng, và được xác định khi đến kiểm tra tại cơ sở y tế.

Các con số nói trên đánh giá sự phát triển cân bằng của cơ thể bé và nếu bé đạt được cân nặng và chiều cao như trên thì có thể coi là sự phát triển của bé đã tốt, đã " hài hòa". Tuy nhiên, các con số đó cũng chỉ là để tham khảo. Con của bạn có thể có thời gian phát triển nhanh hơn một chút, có thời gian phát triển chậm hơn một chút. Điều đó không có gì đáng ngại, miễn là con bạn vẫn luôn luôn phát triển và nhất là cân nặng và chiều cao vẫn đi đôi với nhau, cùng phát triển.

Tuy nhiên, nếu con bạn có chiều cao đạt chuẩn mức bình thường, nhưng cân nặng lại vượt quá mức bình thường 25%, thì bạn cần theo dõi cẩn thận, có thể bé sẽ bị mập phì trong tương lại. Còn nếu cân nặng của bé lại vượt quá mức bình thường tới 50%, thì chắc chắn bé đã bắt đầu bị mập phì rồi. Ở đây, bạn cũng cần ghi nhớ một điều, là nếu bé tăng cân hơn bình thường, nhưng chiều cao cũng tăng theo tỷ lệ vẫn là hài hòa, bé cao lớn, nhưng không phải là mập phì.

Trên đây là nói về việc xác định chứng mập phì ở trẻ em. Còn đối với người lớn như từ tuổi dậy thì trở lên thì việc xác định chứng mập phì có thể căn cứ theo nhiều phương pháp khác chính xác hơn. Phương pháp đang thông dụng, và cũng được các cơ quan của Tổ chức Y tế Thế giới sử dụng, là phương pháp dựa vào một con số gọi là "chỉ số khối cơ thể" (BODY MASS INDEX = BMI). Chỉ số này được tính bằng cách chia cân nặng cơ thể (tính theo kg) cho bình phương của chiều cao (tính theo mét) như sau:

Chỉ số khối cơ thể (BMI) = Cân nặng (kg) / (chiều cao)2 (m)

Trung bình, chỉ số này phải nằm trong khoảng 20-25 (lý tưởng nhất ở nam giới là 22, ở nữ giới là 21.5).
Ví dụ: Bạn có cân nặng 50kg, có chiều cao là 1. 55m, thì chỉ số cơ thể của bạn sẽ là:

50 kg / 1,55m x 1.55 = 50/ 2.40 = 20.83

Như vậy, bạn đã có một cơ thể phát triển hài hòa, không gầy ốm và cũng không mập phì, vì chỉ số khối cơ thể của bạn nằm trong khoảng 20-25. Nhưng nếu chỉ số đó lại là 25 trở lên, thì cơ thể bạn đang dư cân, bắt đầu phải coi chừng. Còn nếu chỉ số đó lại là 30 hoặc hơn nữa, thì chắc chắn bạn đã bị mập phì thật sự rồi.

bệnh béo phì là gì

2Chứng béo phì gây tác hại gì cho bé?

Chứng mập phì gây tác hại cho bé về nhiều mặt :

Về mặt thể lực:Bé mập phì luôn luôn yếu hơn các bé khác. Bạn chỉ cần tới quan sát một lớp học sinh nhỏ tuổi: bạn sẽ thấy các bé mập phì thường chậm chạp hơn, nặng nề hơn các bé khác. Bạn cũng có thể tới xem một số hoạt động thể dục, thể thao khác: bạn sẽ thấy các bé đạt thành tích cao (như chạy nhanh, nhảy cao, nhảy xa,...) bao giờ cũng là những bé khỏe mạnh, nhưng thân hình luôn luôn vừa phải, không bao giờ mập phì. Bé mập phì không bao giờ nhanh nhẹn, khỏe mạnh bằng các bé bình thường được. Điều này thật dễ hiểu: có thể lý giải một cách đơn giản, là nhiều lớp mỡ đã chèn ép các cơ bắp cản trở sự hoạt động của các cơ bắp.

Về mặt sức khỏe nói chung:

Chứng mập phì có thể dần đến nhiều bệnh tai hại cho bé. Các bé mập phì càng lớn lên, càng có nhiều nguy cơ bị bệnh ở tim, ở mạch, bệnh tiểu đường và một số bệnh khác, Nhân đây, cũng xin nói thêm với bạn, là trong cơ thể con người, có một chất được gọi là Cholesterol. Chất này, khi có quá nhiều trong máu, sẽ trở thành thử phạm gây ra nhiều bệnh, nhất là các bệnh tim mạch. Vậy mà, tình trạng tăng Cholesterol lại hay xảy ra ở những người mập phì. Điều này cũng dễ hiểu, khi bạn biết rằng Cholesterol được cơ thể tổng hợp ra chủ yếu từ mỡ. Như vậy, rõ ràng là các người mập phì dễ mắc bệnh hơn các người bình thường, nhất là bệnh tim mạch.

Về mặt tâm lý:

Không ít trẻ mập phì thường có mặc mặc cảm, cho mình thô kệch, là xấu xí. Điều này hay thấy ở các em gái tuổi dậy thì. Sự mặc cảm đó làm cho các em luôn luôn buồn phiền, không phấn khởi, không yên tâm trong học tập. Tác giả cuốn sách nhỏ này đã có những lần phải tốn thời gian dỗ dành, động viên một số em gái đến khóc lóc, đòi hỏi " bác sĩ phải chữa cho em khỏi mập phì ngay cơ!". Lại có em không chịu ra ngoài chơi với bạn, vì sợ các bạn giễu cợt thân hình " đồ sộ" của mình.

Chứng béo phì gây tác hại gì cho bé

3Nguyên nhân chứng mập phì ở đâu?

Ở trẻ em, mập phì có một số nguyên nhân, thường dễ phát hiện, là bệnh nội tiết và sai lầm trong chế độ ăn uống.

Bệnh nội tiết là bệnh của một số cơ quan " đặc biệt" trong cơ thể con người, những cơ quan này thường xuyên tiết ra một số chất rất cần thiết cho cơ thể, những chất đó lại được chuyển thẳng vào máu, nên được gọi là nội tiết. Một số cơ quan nội tiết, như tuyến yên (nằm trong não), tuyến giáp trạng (nằm ở vùng trước cổ), tuyến thượng thận (nằm ở trên thận)... khi cát tuyến này bị bệnh, thì có thể gây ra chứng mập phì. Tuy nhiên, các bệnh nội tiết đó chỉ chiếm khoảng 2% nguyên nhân gây ra chứng mập phì, do đó, được coi là một nguyên nhân hiếm gặp.

Sai lầm trong chế độ ăn uống mới là nguyên nhân chủ yếu nhất, hay gặp nhất. Đa số các trẻ em mập phì là do ăn uống quá mức. Các năng lượng dư thừa do ăn uống quá mức đó được tích lũy lại dần dần, mỗi ngày một tăng trong lớp mỡ dưới da, và càng ngày làm cho lớp mỡ đó phát triển, gây ra chứng mập phì. Chứng mập phì ngày càng dễ dàng xảy ra hơn, nếu bố mẹ của bé, hoặc một trong hai người đó cũng bị mập phì từ trước. Có thể có một phần di truyền trong trường hợp này, nhưng nguyên nhân chủ yếu vẫn là do ăn uống quá mức.

Còn nguyên nhân của sự ăn uống quá mức đó? Dĩ nhiên, là do bà mẹ. Bà mẹ nào cũng mon cho con mình được " hay ăn, chóng lớn". Điều đó thật dễ thông cảm. Tuy nhiên, việc để cho bé ăn uống quá mức một cách tự do, nhất là ăn uống các loại quà bánh hấp dẫn như bánh ngọt, kem sữa, sô-cô-la và các chế phải khác của cacao, nước ngọt,... thì lại là một sai lầm. Các loại quà bánh đó là những chất rất hay mập phì.

Nguyên nhân chứng mập phì ở đâu

4Làm gì khi bé bị béo phì?

Chứng mập phì cần được chữa trị, không chỉ vì lý do thẩm mỹ, mà còn vì những tác hại tới sức khỏe như đã nói ở phần trên. Vả chăng, nếu bé mập phì mà không được chữa trị sớm, thì chắc chắn sẽ ngày càng mập phì hơn. Vì khi bé đã lớn, thì việc chữa trị càng khó hơn nữa.

Việc chữa trị chứng mập phì ở trẻ em có một số điểm khác ở người lớn. Ví dụ: ở trẻ em. sẽ không thể can thiệp bằng phẫu thuật, không được dùng thuốc,... mà phải dựa trên hai nguyên tắc cơ bản: một là hợp lý hóa chế độ ăn uống, hay là tăng cường vận động cơ thể.

Hợp lý hóa chế độ ăn uống

Trước tiên, xin bạn nhớ cho rằng chế độ ăn uống của các bé mập phì vẫn phải đảm bảo cho bé lớn lên và phát triển về mọi mặt. Do đó, không thể bắt bé phải nhịn ăn, hoặc ăn quá ít. Việc phải nhịn ăn hoặc ăn quá ít, sẽ làm cho bé mỏi mệt, luôn luôn buồn ngủ, học hành kém đi, sức đề kháng của cơ thể chống lại bệnh tật sẽ giảm sút, và từ đó sẽ dễ dàng mắc bệnh. Vì do ngủ quá nhiều, vận động quá ít, một số trẻ lại mập lên hơn trước!

Như vậy, bạn vẫn phải cho bé ăn uống đủ, nhưng cần lưu ý một số điểm sau đây:

Hạn chế các chất béo động vật như mỡ, bơ,... thay vào đó bằng dầu thực vật. Nhưng ngày dầu thực vật cũng không nên dùng nhiều. Vì vậy, khi nấu nướng thức ăn, nên dùng cách luộc, hấp, hoặc nướng... hơn là chiên (rán), xào... và nên cho bé dùng nhiều rau trong bữa ăn.

Hạn chế tối đa các chất ngọt như bánh ngọt, kẹo sô-cô-la, nước ngọt... không cho bé luôn ăn quà vặt giữa các bữa ăn chính. Nếu bé kêu đó, có thể cho bé ăn các trái cây ít năng lượng, như trái mận (roi, đào), trái thơm v, v...

Việc áp dụng chế độ ăn uống nói trên không nên làm đột ngột, mà nên làm từ từ, cho bé quen dần.

Trên đây, là chế độ ăn uống cho các bé mập phì dưới 10 tuổi.

Còn đối với các bé trên 10 tuổi, thì có thể thực hiện chế độ ăn uống một cách cụ thể hơn. Trên nguyên tắc, nên cho bé này được tiếp nhận mỗi ngày khoảng 1000-1300 calo.

Ví dụ:

Ăn sáng:

1 chén (bát ăn cơm) xôi hoặc 2 lát bánh mì.

200ml sữa không béo.

1 ly nước cam (ít đường).

Ăn trưa hoặc tối:

1 chén cơm, hoặc 3-4 lát bánh mì.

1 chén rau (cà rốt, cải, đậu, cà chua,...)

50-60g thịt nạc (gà, heo, bò,...)

1 ly nước trái cây (cam, quýt, bưởi,...)

Nếu bé thấy đói giữa 2 bữa ăn, cho thêm 5-6 chiếc bánh quy mặn và ít trái cây.

Cần chú ý đảm bảo cho bé được cung cấp đầy đủ vitamin do đó nhớ cho bé được dùng đủ rau, trái cây. Cũng cần nhớ là không đặt mục tiêu là bé phải giảm cân nhanh, nhớ phải kiên nhẫn, khuyến khích bé thực hiện đều đặn chế độ trên. Trong thời kỳ bé đang phát triển, giữ sao cho bé không tăng cân khi chiều cao vẫn tặng, cũng là một kết quả tốt.

Tăng cường vận động cơ thể của bé

Việc tốt nhất là cho bé thực hiện một số hoạt động thể dục, thể thao. Bé cần được tập thể dục ít nhất 1-2 lần mỗi ngày, tốt nhất là vào lúc sáng sớm và lúc chiều tà, sau khi tan học. Đối với các bé trên 5 tuổi, cho bé đi bộ đi chơi với bố mẹ cũng rất tốt.

Ngoài ra, cũng nên chọn cho bé một hoặc vài môn thể thao mà bé ưa thích, như đá bóng (bóng nhỏ chơi ở sân nhà), bóng ném... Dĩ nhiên, các môn thể thao này phải phù hợp với lứa tuổi của bé.

Các hoạt động thể dục thể thao nói trên sẽ đóng góp một phần quan trong cho việc chữa trị chứng mập phì vì qua đó, cơ thể sẽ tiêu thụ được dần năng lượng dư thừa, làm tiêu hao dần dần các lớp mỡ nhiều quá đang của cơ thể.

Điều cuối cùng cần quan tâm là bạn nên vận động cả gia đình, bà con của bạn... cùng tham gia giúp đỡ trong việc chữa trị chứng mập phì của bé, khuyến khích bé thực hiện chế độ ăn uống đã được quy định, không vì cảm tình thương yêu bé mà cho bé ăn quà luôn miệng, vì chính sự ăn quà đó lại có hại cho bé, và sự cảm tình thương yêu đó lại là phản tác dụng. Cũng không nên nói chuyện nhiều đến các món ăn ngon trước mặt bé, điều đó có thể gây một sự " thèm thuồng" cho bé, luôn vận động bé hăng hái trong các hoạt động thể dục thể thao. Việc cho bé đi xem các buổi thi đấu điền kinh, các cuộc thi đấu thể thao trên sân bãi hoặc trên truyền hình là những giải trí lành mạnh, mang tính chất giáo dục cao.

Các việc trên cần được thực hiện một cách tự nhiên, thoải mái, không gò ép, để tránh gây cho trẻ một tâm lý mặc cảm, như " mình đang phải chữa bệnh", hoặc " mình đang bị cấm ăn nhiều" hoặc " mình đang bị ép buộc tập thể dục" và " mình đang bị mất tự do". Tóm lại, việc chữa trị phải được tiến hành trong bầu không khí vui vẻ, tự nhiên.

Làm gì khi bé bị béo phì

Chứng mập phì do ăn uống của bé luôn có thể chữa trị khỏi hoàn toàn. Tuy nhiên việc chữa trị này đòi hỏi một thời gian dài, nhiều tháng, có khi hàng năm. Xin bạn đừng nản lòng, đừng " sốt ruột". Sự kiên nhẫn của bạn, sự tham gia của gia đình... chắc chắn sẽ đưa đến thành công!

Nguồn: Trích BỆNH TRẺ EM CÁCH PHÒNG TRÁNH VÀ ĐIỀU TRỊ - trang 41 đến 51

An Khang

Hơn 3 năm trước 242 0