Đi ngoài phân đen là bệnh gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Đi ngoài phân đen là một triệu chứng gợi ý tình trạng chảy máu đường tiêu hóa. Nếu không được điều trị kịp thời có thể làm bệnh tiến triển nặng nề, ảnh hưởng đến sức khỏe. Cùng tìm hiểu về triệu chứng đi ngoài phân đen qua bài viết dưới đây nhé!

1Phân đen là như thế nào?

Đi ngoài phân đen là từ dùng để chỉ những trường hợp biến đổi màu sắc của phân sang màu đen đậm như mực hoặc hắc ín hay nâu sẫm do chảy máu trong đường tiêu hóa. Bên cạnh thay đổi màu sắc, phân thường có dạng lỏng sệt và kèm theo mùi khó chịu.[1]

Đi ngoài phân đen thường do chảy máu ở đường tiêu hóa trên

2Sự khác nhau giữa đi ngoài phân đen và đi ngoài ra máu

Tùy vào vị trí và số lượng máu chảy ra trong đường tiêu hóa mà người bệnh có thể phát hiện triệu chứng đi ngoài phân đen hoặc ra máu:

• Đi ngoài phân đen: thường gặp ở những trường hợp máu chảy rỉ rả ở đường tiêu hóa trên (miệng, thực quản, dạ dày, tá tràng hoặc ruột non).
• Đi ngoài ra máu: chủ yếu gặp ở người bệnh chảy máu đường tiêu hóa trên số lượng nhiều, tốc độ nhanh hoặc máu đang chảy ở vùng ruột già, trực tràng hoặc hậu môn.[1]

3Đi ngoài phân đen là do đâu?

Đi ngoài phân đen là dấu hiệu điển hình gợi ý tình trạng chảy máu đường tiêu hóa. Một số bệnh lý phổ biến xuất hiện triệu chứng này gồm:

• Viêm thực quản.
• Vết rách, loét thực quản.
• Giãn vỡ tĩnh mạch thực quản ở bệnh nhân xơ gan mất bù.
• Loét dạ dày tá tràng.
• Thủng ổ loét dạ dày - tá tràng.
• Ung thư dạ dày, ung thư tuyến tụy.
• Sốt xuất huyết.
• Nhiễm thương hàn.
• Việc sử dụng một số loại thuốc cũng có thể gây ra tình trạng chảy máu đường tiêu hóa: thuốc chống đông máu (heparin, warfarin), thuốc ảnh hưởng đến chức năng tiểu cầu (aspirin, clopidogrel) và những thuốc ảnh hưởng đến khả năng phòng vệ của niêm mạc (diclofenac, meloxicam)

Ngoài ra, việc đi ngoài phân đen còn phải phân biệt với những trường hợp phân đen do ăn các thực phẩm chứa màu đen (tinh than tre) hoặc sử dụng một số loại thuốc (than hoạt tính, sắt).[1]

Ung thư dạ dày có thể dẫn đến đi ngoài phân đen

4Đi ngoài phân đen có sao không?

Phần lớn các trường hợp đi ngoài phân đen sau khi loại trừ các nguyên nhân do thuốc hoặc thực phẩm đều cần điều trị sớm để tránh biến chứng như:

• Thiếu máu do mất máu kéo dài, rỉ rả.
• Sốc mất máu nếu mất máu cấp tính, ồ ạt.
• Thủng ổ loét dạ dày gây viêm phúc mạc.
• Lan tràn khối ung thư di căn trong cơ thể.

5Các triệu chứng đi kèm khi bị đi ngoài phân đen

Các dấu hiệu kèm theo triệu chứng đi ngoài phân đen có giá trị trong việc chẩn đoán bệnh cũng như đánh giá mức độ nghiêm trọng cần xử trí cấp cứu. Một số triệu chứng kèm theo thường bao gồm:

Các triệu chứng thường gặp

• Đau bụng thượng vị.
• Cảm giác nóng rát giữa ngực.
• Vàng da, bụng chướng.
• Cơ thể mệt mỏi, ăn uống khó tiêu.
• Nôn ra máu.
• Giảm cân nhanh chóng.
• Dấu hiệu sốt xuất huyết: sốt, đau đầu, nhức mắt và có ban xuất huyết dưới da.

Nôn ra máu thường đi kèm với đi ngoài phân đen

Các triệu chứng nghiêm trọng cần lưu ý

• Đau bụng trên dữ dội, liên tục.
• Cơ bụng căng cứng.
• Rối loạn tri giác: thay đổi nhận thức, hành vi, lơ mơ, hôn mê.
• Đi ngoài phân đen kèm khó thở, đau tức ngực.
• Sốt cao trên 39 độ C, đau đầu hay có dấu hiệu mất nước.

Nếu xuất hiện cùng triệu chứng khó thở là gợi ý tình trạng nghiêm trọng

6Đi ngoài phân đen là bệnh gì?

Đi ngoài phân đen chủ yếu có liên quan đến các bệnh lý đường tiêu hóa hoặc bệnh huyết học như:

• Chảy máu vùng mũi họng.
• Viêm loét dạ dày tá tràng.
• Xước loét thực quản.
• Giãn tĩnh mạch thực quản - dạ dày.
• Ung thư.
• Sốt xuất huyết.
• Xuất huyết do giảm tiểu cầu.[1]

7Cách chữa đi ngoài phân đen

Để điều trị đi ngoài phân đen, bác sĩ cần thực hiện thăm khám và làm các xét nghiệm để chẩn đoán nguyên nhân gây bệnh và đưa ra phác đồ phù hợp. Một số phương pháp điều trị phổ biến bao gồm:

• Sử dụng thuốc ức chế bơm PPI.
• Thuốc co mạch, cầm máu.
• Nội soi đường tiêu hóa: tiêm xơ, nút mạch với vùng giãn tĩnh mạch hoặc ổ loét.
• Phẫu thuật với vùng chảy máu tiêu hóa nghiêm trọng.
• Truyền máu nếu mất máu nhiều, ảnh hưởng đến huyết động.[2][1]

Bác sĩ có thể nội soi đường tiêu hóa và thực hiện các thủ thuật để điều trị bệnh

8Khi nào cần gặp bác sĩ?

Đi ngoài phân đen là triệu chứng đáng được quan tâm và cần đưa người bệnh đến khám các bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa ngay khi phát hiện. Đặc biệt, khi thời gian đi ngoài phân đen kéo dài và người bệnh có những dấu hiệu nghiêm trọng kể trên.[1]

9Cách khắc phục đi ngoài phân đen tại nhà

Bên cạnh các biện pháp điều trị y tế đặc hiệu với đi ngoài phân đen, người bệnh có thể áp dụng thêm một số phương pháp đơn giản sau để cải thiện bệnh hiệu quả hơn như:

• Tích cực bổ sung các thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất như rau xanh, trái cây tươi hoặc ngũ cốc nguyên cám.
• Kiêng sử dụng thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích khác.
• Hạn chế ăn các đồ ăn cay nóng, nhiều gia vị như tỏi, ớt, gừng, hạt tiêu.

Người bệnh nên tăng cường ăn rau xanh để cải thiện triệu chứng

Hy vọng bài viết trên đã đem đến cho bạn nhiều thông tin bổ ích về các bệnh lý xuất hiện triệu chứng đi ngoài phân đen. Bạn nên quan tâm hơn đến sức khỏe của mình và thăm khám bác sĩ ngay khi phát hiện triệu chứng này nhé!